[ پروین بختیارنژاد ]
ماهنامه الکترونیکی رونا: مجله كودكان((بادبادك)) در رونا
اشاره: آموزشهاي پيش از دبستان با تاكيد بر رشد و بالندگي، خلاقيت و تخيل كودكان شكل ميگيرد، كه تخيل سرمايهاي بس گرانبهاست و كودك با پرورندان آن خود را آماده زندگي بهتر و خلاقانهتر آينده ميكند.
نشريه بادبادك را موسسه پژوهشي كودكان دنيا با مدير مسئول زهرا فرماني منتشر مي كند. اين نشريه از سال72، انتشار مييابد و اين موسسه در دوره4سالهاي كه منتظر گرفتن مجوز از وزارت ارشاد بود، تمامي نشريات ايراني در حوزه كودكان را مورد مطالعه و بررسي قرار داد سپس نشريات مختلف مربوط به كودكان را در15كشور با نگاه نكته بين وارسي نمود و پس از آن مطالعات مفصل، نشريه بادبادك متولد شد.
راما براستي كودكان پيش از دبستان نيازمند به چگونه مطالبي هستند؟ زهرا فرماني مدير مسئول نشريه بادبادك در پاسخ اين سوال چنين ميگويد:
- نشريه بادبادك تا جايي كه بتواند سعي ميكند از ترجمه مطالب خودداري كند و معتقد است اين نشريه با تاكيد بر تاليف نويسندگان خود منتشر شود. مطالب بادبادك مرتباً بايد به تخيل كودكان و قدرت خلاقيت آنها تلنگر بزند و آنها را به فكر و تخيل وا دارد.
توجه به صلح امري بسيار مهم است. در نتيسجه شعار((بادبادك پيامآور صلح و دوستي)) را در هر شماره تكرار ميكنيم. حفاظت از محيط زيست چه در مورد حيوانات و چه گياهان و از نكات تاكيدي اين نشريه است. در هر شماره سعي ميكنيم به بچهها يادآوري كنيم كه با حيوانات و گياهان مهربان و آنها را دوست داشته باشند. اعتماد به نفس دوست داشت ديگران و كودكان از نكاتي است كه در نشريه بادبادك به شيوههاي مختلف تاكيد ميگردد.
- به نظر شما آموزش به كودكان پيش از دبستان چگونه بايد باشد و شما چه شيوهاي را انتخاب كردهايد؟
+ در دوره پيش دبستاني كليه آموزشها بايد از طريق بازي انجام شود، يعني آموزش ضمن بازي. شايد به كودكان و نوجوانان برخورد كرده باشيد كه بعضي از نشريات را نميپسندند كه دليل آن هم آموزش مستقيم اين نشريات است. در نتيجه بادبادك سعي دارد كه همه آموزشهايش غيرمستقيم انجام شود و طي اين آموزشها نگاه به فرهنگ و سنت ايراني براي ما حائز اهميت است. به عنوان مثال، ما در قالب يك مطلب از بچهها خواستيم كه كادوي صلح و دوستي درست كنند كه اين كادو نشان دهد به آنان فرد مخاطب را دوست دارند.
و از اين طريق خواستيم كه كودك را درگير عواطف و احساساتش كنيم. در يك بازي ديگر از بچهها خواستيم كه فكر كنند چه چيزي زيباست؟ و چرا زيباست؟
در شماره ديگر قسمتي از صفحه خالي گذاشتيم تا والدين نظرات كودك را براي ما بنويسند و ما هم متقابلاً براي آنها هديهاي فرستاديم و براي ما مهم اين بود كه بچهها عقايد خودشان را بيان كنند.
ما بر آن هستيم تا از طريق بادبادك اجازه تخليه روحي و هيجاني را به كودك بدهيم و روبرو آن چيزي را كه آزارش ميدهد بيان كند. شايد بد نباشد بدانيد مطالبي كه كودكان براي ما فرستادند، بيشتر حكايت از اين داشت كه كودكان دوست دارند مورد توجه واقع شوند و مطالب فرستاده شده نشان از بيتوجهي والدين كودكان داشت. البته ناگفته نماند كودكان توجه والدين را يك مقدار مادي ميبينند.
در زمينه داستانهاي كهن ملي چه كردهايد؟
+ شوراي نويسندگان بادبادك سعي بر اين دارد كه خيلي كم حرف بزند و بيشتر كودك را از طريق تصاوير، نقاشيها و غير متوجه مطالب خود كند. چرا كه در مقطع سني پيش از دبستان بيشتر از طريق ديدن و نگاه كردن تصاوير، ارتباط برقرار ميكند، تا از طريق خواندن يا شنيدن.
در سايه اين آموزشها ما سراغ ادبيات كهن ايران نيز رفتيم. در يكي از شمارهها، قصه عمونوروز را بازنويسي و بازآفريني كرديم. قصه افسانه باران و زال و سيمرغ را و نيز بازيهاي كلاغ پر، تاپ تاپ خمير را بازنويسي مجدد كرديم.
در بازنويسي داستانهاي كهن تاكيد ما بر اين نكته بود كه اگر موضوعاتي تاريخ مصرفشان تمام شده آنها را كنار بگذاريم و آن بخش قابل پالايش را براي كودكان بازنويسي كنيم.
داستان هفت خان رستم را ساده نويسي كرديم ولي ديديم كه در اين داستان تفكرات ضد صلح وجود دارد و براي كودكان مناسب نيست كه آن را كنار گذاشتيم.
در افسانه باران ما دو شخصيت داريم. شخصيت منفي ديو خشكسالي است و شخصيت مثبت، فرشته باران. در بازنويسي، از كلمه ديو استفاده نكرديم. اين دو شخصيت طبق اصل داستان7شبانه روز با هم نبرد ميكنند و نهايتاً فرشته باران پيروز ميشود. و در هنگام پيروزي فرشته باران، ديو خشكسالي را هم از مرگ نجات ميدهد و باران ميبارد و همه مناطق خشك به زميني سبز و خرم تبديل ميشوند.
- مشكلات كودكان امروز، گفت:
+ كودك امروز مانند كودكان نسلهاي گذشته وابسته به نيازهاي جسمي و ذهني خود است. تحت تاثير روابط احساسي و عاطفي خودش قرار دارد. همچنين كودكي كه اينك در كنار كامپيوتر و كنار تلويزيون زندگي ميكند، مشتاق است كه در جريان تحولات جهان قرار گيرد.
كودك امروز محصور در آپارتمانهاي كوچك است و از طبيعت دور شده، روابط فاميلي او كم رنگ شده و احساس تنهايي در كودكان روز به روز پر رنگتر ميشود.
كه البته تك فرزندي نيز به اين مشكل دامن ميزند و خانوادهها به شدت درگير مشكلات اقتصادي هستند و كودكان امروز بسيار احساس تنهايي ميكنند.
از ياد نبريم كه در اين سالها، غم از دست دادن عزيزان به دليل جنگ، حوادث طبيعي، شادي را از كودكان دور كرده بچههاي ما دائماً عزادارند و در اين خلاء تلويزيون با آموزشهاي يكسويه و كامپيوتر كه بسيار ميتواند مفيد واقع شود با استفاده نامناسب، قدرت فكر كردن، نگاه كردن، جستجو كردن را از كودكان گرفته است.
در كنار اين تنهايي
آموزشهايي كه خانوادهها به كودكان ميدهند، مانند((كلاه خودت را محكم نگهدار كه باد نبرد)) يعني مختل شدن روابط انساني.
و بادبادك سعي ميكند اين آموزشها و مناسبات را به هم بزند و به بچهها بياموزد زندگي خوب و راحت در سايه صلح و دوست داشتن يكديگر ميسر است.
در يكي از شمارههاي بادبادك با طرح يك بازي، نوشتيم هر كس بخواهد، برنده شود بايد كاري كند كه يكي را بخنداند و آن كس ميتواند پدر، مادر، خواهر يا برادر و يا هر كس ديگري باشد و در اين صورت او برنده ميشود و از بادبادك جايزه ميگيرد و آخر آنكه كودكان براي زندگي بهتر بايد شادي را احساس كنند، زندگي مسالمت آميز را با چشم ببينند و مهرباني را نيز.