اگر شخصيتهاي آثار ميلر حول محور ارزشهاي مادي است شخصيتهاي ويليامز اما در وضعي بحراني و دشوار گرفتارند و مي کوشند گذشته خود را به نوعي جبران کنند يا بر آنند تا با آينده اي بهتر از ورطه مبتذل روز مرگي کنوني نجات يابند . قدرت ويليامز در آفرينش شخصيتهايش نهفته است . قهرمان آثار او غالباً پس از يک شکست جسمي يا اخلاقي از شخصي تبهکار يا سنگدل ، به تدريج از خيالات واهي خود دست مي شويند . شخصيتهاي آثار او بيش از همه به شخصيت هاي آثار يوجين اونيل نزديکند ، با اين تفاوت که از ميل شديدي که قهرمان هاي « اونيل » به زندگي دارند در آثار ويليامز خبري نيست و رويا پروري هاي ناشي از روان پريشي آنها اميد راه يابي به واقعيت را بسته است . اما اين رويا پروري ها آنان را بيشتر در تنهايي شان فرو مي برد و از فسادهاي ناشي از ناتواني هايشان موجب تشديد ناکامي شان مي شود . به طور مثال در نمايشنامه « شب ايگوانا » شخصيت شانن که راهبي 35 ساله است ، به دليل فريب دختري جوان و تحريک مردم عليه خداي منزه طلبان ، خلع لباس و از کلیسا رانده شده است . داستان اين اثر حکايت راهبي به نام شانن است که به کار سفرهاي جهان گردي پرداخته و هدايت اتوبوسي حامل خانم هاي کاتوليک را عهده دار است که از دستشان به ستوه آمده و آنان را به هتلي در مکزيک که بر فراز تپه اي در دل جنگل و مشرف به ساحل است پياده کرده و با جوان ترين آنها رابطه برقرار کرده است . يا در نمايشنامه « گربه روي شيرواني داغ » اين تنهايي و ناتواني در عالم فساد را مي توان در شخصيت « بريک » ديد . «گربه روي شيرواني » نيز که جايزه ادبي پوليتز را در سال 1955 نصيب ويليامز کرد حکايت شصت و پنجمين سالگرد مالک بزرگترين کشتزار پنبه دهانه رود ميسي سي پي پدر بزرگ پوليت را روايت مي کند که در همين حال يکي از پسرهاي او گوپر دسيسه مي چيند تا به همراه همسر خود همه ارثیه را به نفع پنج اعجوبه گردن شکسته خود ضبط کند . پسر ديگر او بريک که يک پايش در گچ است به الکل پناه مي برد و همسر دلرباي خود مگي را در عين عشق به شوهر از خود مي راند . موقعيتهاي شور انگيز آثار ويليامز غالباً پايگاه اخلاقي او را کدر کرده و سرانجام معلوم نمي شود که بقاي عشق و زيبايي در اين جهان مادي به چه چيزي وابسته است . حتي در نمايشنامه « باغ وحش شيشه اي » که ويليامز آن را « غمگين ترين نمايشنامه » خود مي نامد ، به غير از شخصيت « لورا» دختر افليج نمايشنامه ، که بيماري « فلج » او را به تنهايي کشانده و در اطراف حيوانات شيشه اي خود غرق رؤياست از اين قاعده مستثني نيست . مخلوق هاي ويليامز به گونه اي هولناک به خود وا نهاده شده اند و براي هميشه محکوم به آن زنجيره هاي اروتيستي اند که ابداً تسکيني برايشان به همراه نمي آورد. هر چند تأکيد ويليامز در نمايشنامه هايش بر ويژگيهاي فردي و دروني تجربيات زندگي خود او بنا شده است ، اما چارچوبي را که براي بيشتر آنها برگزيده ، سرنوشت قهرمانهايش را به سرنوشت جامعه جنوبي و ضعفهاي اجتماعي آن پيوند مي دهد . او براي تأثير گذاشتن بر مخاطب ، گاه به طور آشکار وسيله اي براي ايجاد تمرکز بر واقعيت دروني شخصيتها و موقعيتشان خلق مي کند ! گفته شده است که ويليامز در اواخر دهه 1950 خود را تکرار کرده و از آن پس هم اعتبارش در نزد منتقدان و همچنين از تعداد آثار کاسته شده است اما تاريخ شهادت مي دهد که بين سالهاي 1945 تا 1960 هيچ مؤلف آمريکايي به اندازه تنسي ويليامز تماشاگران را به خود جلب نکرده است . منابع: تاریخ تئاتر جهان ، جلد سوم ، اسکار براکت /ترجمه هوشنگ آزادی ور/انتشارات مروارید درام نویسان جهان /جلد یکم /منصور خلج/ انتشارات برگ مکتبهای ادبی جلد دوم/رضا سید حسینی/انتشارات نگار